Hediye Eroğlu

Dünyanın en büyük ikinci limon ihracatçısı konumunda ki Türkiye’nin limon üretim deposu olurken geçen yıl Türkiye’de limon üretiminin merkez üssü konumunda bulunan Çukurova, Mersin, Adana ve Hatay bölgelerinde ciddi don olayları yaşandı. Bazı bölgelerde yüzde 80’e kadar varan ürün kayıpları rapor edildi. Aynı bölgede yaz aylarında yaşanan şiddetli kuraklık ve aşırı sıcaklar da bahçe bakımını zorlaştırdı ve meyveyi yaktı. Don ve kuraklık sebebiyle piyasaya arz edilen limon miktarı da azaldı. Toplanan limonlar iç ve dış piyasaya satılırken, önemli bir kısmı da yazın tüketilmek üzere soğuk hava depolarına çekildi. Ancak savaşın etkisi ile akaryakıt başta olmak üzere maliyetlerin artması ihracatın azalması ve ithalatta gümrük vergisinin düşürülmesi istenen depodaki ürünlerin satışına darbe vurdu.

HAZİRAN’DA FİYATI ÜRETİCİDE EN ÇOK AZALAN ÜRÜN LİMON

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıklarla, girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri değerlendirdi. Bayraktar’ın açıklamalarına göre; Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün çilek olurken üreticide kabak oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise markette domates, üreticide karpuz oldu.

Mersin’in en önemli üretim ve ihraç kalemlerinden limon ise üreticide en çok fiyat düşen ürünler arasında yer aldı!

Limonun Haziran ayında üreticide fiyatının yüzde 30,4’e düşmesinin nedeni talepteki azalma olarak değerlendirildi.

TİCARETİ SAVAŞ VE İKLİM VURDU

Önceki dönem Mersin Ziraat Odası başkanlarından ziraat mühendisi, üretici ve ihracatçı Turgut Demir, limon ihracatında kısıtlama olmadığını Türkiye’de ki fiyatların diğer ülkelerle uyuşmadığını aktardı. “Dünya mal ticaretinde sıkıntı var” diyen Turgut, iklim şartlarının da üretim ve ticarete olumsuz etkilerinin de maliyetleri ekstra arttırdığını ve ticareti zorlaştırdığını kaydetti.  

İhracatta ise Rusya’da devalüasyon olmasının da piyasaları zorladığını aktaran Turgut ayrıca özellikle savaştan kaynaklı nakliye fiyatlarının da artması ile ihracatçının iş yapmakta zorlandığını vurguladı. “Dönemsel geçiş dönemi yaşanıyor” diyen Turgut, “Mayıs ayında depodaki limonun kilosu 80 liraya çıktı ama satış az oldu, şimdi ise ürün bozulmaya başladı. Gidişat dünya dengelerine göre belli olacak. Pazarlar daraldı, bu üretim fiyatları ile rekabet zorlaşıyor” dedi.

DEPO MAL DOLU ÜRETİCİNİN GÖZÜ İHRACATTA

Erdemli Ziraat Odası Başkanı Rasim Şahin, bölge üreticisinin kilosunu 60-70 liraya mal ettiği limonun hali hazırda şu an depodan 25- 50 lira arasında satıldığını açıkladı.

 “Şuanda üreticide limonun kilosu 25 – 50 lira arasında olup, fiyatlar kaliteye göre değişiyor” diyen Şahin, “Ürünler soğuk hava deposunda bekliyor. Ürünün kilosu 60-70 liraya mal oldu ki bir de buna ek olarak depo kirası var.

Ekim – Kasım gibi aylarda fiyat yüksekti, dalındaki ürün yüksek fiyattan alındı. Ancak şimdi ithalatta gümrük vergisinin düşürülmesi ile limonda fiyat düştü. Çünkü dışardan ürün gelecek sanıldı. Ama gelmedi. Türkiye’de hali hazırda depolarda ihracata da, iç piyasada yetecek kadar çok mal var. Bu nedenle ihracatın bir an önce önü açılıp, ithalat önlenmeli. İç piyasada ki tüketim ve ithalatta ki vergi arttırılmalı” diye konuştu.