HEDİYE EROĞLU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı Teknogirişim Araştırması'nın sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı.

Rapor, sahip olduğu liman ile Serbest Bölge ile Türkiye’nin dünya açılan kapısı konumundaki Mersin’de ki teknogirişim gelişimlerini gözler önüne serdi. 

AKDENİZ EN ÇOK TEKNOGİRİŞİM YAPILAN 6. BÖLGE

“Teknogirişim Araştırması 2024” araştırmasının, “İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 2.Düzey'e Göre Teknogirişim Sayısı” bölümünde Mersin’in de içerisinde yer aldığı TR6 Akdeniz Bölgesi, 649 adetlik teknogirişim sayısı ile ülke genelinde 6. sırada yer aldı.

MERSİN BÖLGESİNDE 2. SIRADA

Akdeniz Bölgesi içerisinde ise Antalya, Isparta ve Burdur 337 teknogirişim başvurusu ile ilk sırada yer alırken, adana- Mersin illeri 216 başvuru ile ikinci ve Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye illeri ise 96 adet başvuru ile 3. sırada yer aldı.

MERSİN TEKNOLOJİ KENTİ OLMA YOLUNDA

Kentte; teknoloji üretme potansiyeli yüksek olan firmaların geliştirilmesine olanak sağlayan Mersin Teknopark, Mersin Üniversitesi’nin Teknoloji Transfer Ofisi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'nın (MTSO) yürüttüğü 'Dijital Ahilik Mersin Projesi' ile lise öğrencilerinin yenilikçi fikirlerini hayata geçirmelerine olanak sağlayan “Fikir Otobüsü” Liselerarası Girişimcilik ve Yenilikçi Projeler Yarışması’ öne çıkan çalışmalar oluyor.

Mersin’de yürütülen birçok proje gençlere ilham kaynağı oluyor. Bu çerçevede Mersin'den TEKNOFEST 2024'e katılan öğrenci takımları, birçok kategoride önemli başarılar elde etti. Tarsus Şehit Halil Özdemir Fen Lisesi öğrencileri, ‘Su Araştırmaları’ alanında Türkiye birincisi oldu.

Mezitli Nurettin Topçu Anadolu Lisesi öğrencisi, Pardus işletim sistemi için düzenlenen yarışmada ‘Geliştirme’ kategorisinde birincilik kazandı.

Toroslar Bahçeşehir Koleji takımı, Engelsiz Yaşam Teknolojileri Yarışması'nda ‘En İyi Sunum’ ödülünün sahibi oldu.

TEKNOGİRİŞİM ORTAKLARININ %12,9'U KADIN GİRİŞİMCİ

Öte yandan araştırma göre; ülkedeki teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının yüzde 87,1'ini erkekler, yüzde 12,9'unu kadınlar oluşturdu. Cevaplayıcılar en yüksek eğitim seviyesi ve cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin %46,0 ile lisans mezunu olduğu görülmektedir. Bunu yüksek lisans (yüzde 23,5) ve doktora veya eşdeğeri (yüzde 19,7) mezuniyet düzeyleri izlemekte.

Kadınlarda ise en yüksek pay lisans mezunlarında (yüzde 36,1) olup, bunu doktora veya eşdeğeri (yüzde 28,5) ve yüksek lisans (yüzde 24,6) takip etmektedir.

Genel olarak, her iki cinsiyette de teknogirişimlerin kurucu ortakları ağırlıklı olarak lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahiptir; kadınlarda lisansüstü eğitimin payının görece daha yüksek olduğu dikkat çekmekte.

TEKNOGİRİŞİM ORTAKLARININ %49,7'Sİ MÜHENDİSLİK, İMALAT VE İNŞAAT EĞİTİM ALANINDAN MEZUN OLDU

Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının lisans düzeyinde ilk üç eğitim alanı sırasıyla; mühendislik, imalat ve inşaat (yüzde 49,7), iş, yönetim ve hukuk yüzde 12,7), bilişim ve iletişim teknolojileri yüzde 11,8) oldu.

TEKNOGİRİŞİM ORTAKLARININ İŞ DENEYİMLERİNDE ÖZEL SEKTÖR VE GİRİŞİMCİLİK ÖNE ÇIKTI

Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortakları daha önceki iş deneyimlerine göre incelendiğinde, cevaplayıcıların yüzde 81,4'ünün özel sektörde ücretli olarak çalıştığı, yüzde 46,5'inin girişimci olduğu ve yüzde 31,4'ünün serbest meslek deneyimine sahip olduğu görüldü. Cevaplayıcıların yüzde 30,3'ü kamu sektöründe çalıştığını yüzde 24,4'ü akademisyen olduğunu belirtirken yüzde 3,9'ü ise ilk iş deneyimi olduğunu belirtti. Teknogirişim öncesinde girişimcilik deneyimine sahip olanların ise yüzde 31,4'ünün 0-2 yıl yüzde 27,3'ünün ise 3-5 yıllık girişimcilik deneyimleri olduğu tespit edildi.

TEKNOGİRİŞİM ORTAKLARININ YÜZDE 37,4'Ü YURT DIŞINDA EĞİTİM VEYA İŞ DENEYİMİNE SAHİP

Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının yurt dışında eğitim veya iş deneyimine sahip olma oranının yüzde 37,4 olduğu gözlendi. Bunların içerisinde; yurt dışında eğitim alanların oranı yüzde 70,9 oldu. Bunu sırası ile yurt içinde yerleşik şirket tarafından yurt dışında görevlendirilenler (yüzde 41,3), yurt dışında ücretli çalışan olarak istihdamda yer almış olanlar yüzde 41,3) ve yurt dışında girişimcilik deneyimine sahip olanlar (yüzde 35,7) takip etti.

ANNE VE BABALARIN EN YAYGIN MESLEK GRUBU KAMU ÇALIŞANI

Teknogirişim kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının babalarının en yaygın meslek grubu, yüzde 32,9 ile kamu çalışanı oldu. Bunu takip eden meslek grupları ise sırasıyla, serbest meslek sahipleri yüzde 27,0), özel sektörde ücretli çalışanlar (yüzde 25,5), girişimciler (yüzde 12,5) ve akademisyenler (yüzde 1,7) oldu.

Teknogirişim kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının annelerinin yüzde 66,6'sının ev işleri ile meşgul olduğu görüldü. Annelerin meslek grupları incelendiğinde, en yaygın meslek grubunun yüzde 16,4 ile kamu çalışanları olduğu, bunu sırasıyla, özel sektörde ücretli çalışanlar (yüzde 8,8), serbest meslek sahipleri (yüzde 4,0), girişimciler (yüzde 3,2) ve akademisyenlerin (yüzde 0,9) takip ettiği görüldü.

TEKNOGİRİŞİM PERSONELİ İÇERİSİNDE KADIN PERSONEL ORANI YÜZDE 31,0

Teknogirişimlerde çalışan personelin yüzde 69,0'ını erkekler, yüzde 31,0'ını kadınlar oluşturmaktadır. Eğitim seviyesi ve cinsiyete göre incelendiğinde, erkek personelin en yüksek oranla lisans mezunu olduğu (yüzde 66,5) görülmektedir. Bunu yüksek lisans (yüzde 10,0), lise ve dengi (yüzde 9,1), meslek yüksekokulu yüzde 7,7), doktora veya eşdeğeri (yüzde 4,4) ve diğer yüzde 2,2) eğitim seviyeleri takip etmektedir.

Kadın personelde ise en yüksek pay yine lisans mezunlarına ait olup, bu oran yüzde 68,7. Kadın çalışanlarda yüksek lisans mezunları yüzde 11,2 ile ikinci sırada yer almakta, bunu lise ve dengi (yüzde 7,6), meslek yüksekokulu (yüzde 6,3), doktora veya eşdeğeri (yüzde 3,2) ve diğer (yüzde 3,0) takip etmekte.

UZMANLIK SAHİBİ PERSONEL İŞE ALMAYI DENEYEN TEKNOGİRİŞİMLERİN YÜZDE 34,1'İ GÜÇLÜKLE KARŞILAŞTI

Teknogirişimlerin yüzde 48,5'i 2024 yılı içerisinde Ar-Ge, yenilik, tasarım, yazılım, pazarlama vb. stratejik konularda uzmanlık sahibi bir personeli işe aldı veya almayı denedi. Bu teknogirişimlerden yüzde 34,1'i bu pozisyonları doldurmakta zorluk yaşadı.

Teknogirişimlerin personel işe alım sürecinde yaşadığı zorluklar incelendiğinde, başvuru sahiplerinin yüksek ücret beklentisi öne çıkarken; bunu ilgili alanda gerekli niteliklere sahip olunmaması ve başvuru sahiplerinin ilgili iş deneyimine sahip olmaması takip etti.

TEKNOGİRİŞİMLERİN EN ÖNEMLİ FİNANSMAN KAYNAĞI KENDİ SERMAYESİ / ÖZ KAYNAKLARI OLDU

Teknogirişimlerin kuruluş döneminde ve 2024 yılı içerisinde en önemli finansman kaynakları ayrı ayrı incelendi. Teknogirişimler için kuruluş döneminde kendi sermayesi/ öz kaynakları yüzde 89,7 ile en önemli finansman kaynağı olurken, bu oran referans dönemde yüzde 79,0 oldu.

TEKNOGİRİŞİMLER İÇİN EN ÖNEMLİ ENGELLEYİCİ FAKTÖR YÜZDE 80,8 İLE YÜKSEK MALİYETLER OLDU

Teknogirişimin kuruluşundan itibaren gerçekleştirdiği faaliyetlerde en önemli engelleyici faktör olarak yüksek maliyetler yüzde 80,8 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 54,2 ile öz kaynakların yetersizliği, yüzde 52,1 ile kredi veya girişim sermayesi/özel sermaye yetersizliği, yüzde 50,3 ile kamu hibeleri ya da sübvansiyonlarına ulaşım sağlayamama takip etti.

TEKNOGİRİŞİMLERİN %54,4'Ü YENİ FİNANSMAN ARAYIŞINDA BULUNDU

Yeni finansman arayışında bulunan teknogirişimlerin payı yüzde 54,4 olurken bu teknogirişimlerin yüzde 72,2'si gelen yatırım tekliflerini yetersiz buldu. Yeni finansman arayışında bulunan teknogirişimlerin zorluk yaşadığı diğer alanlar; yüzde 55,2 ile yatırımcının girişimden beklenenden fazla katılım payı talep etmesi, yüzde 44,2 ile sunulan sözleşme hükümlerinin kabul edilebilir olmaması, yüzde 40,8 ile karar alma özerkliğinin olumsuz yönde etkilenmesi oldu.