HEDİYE EROĞLU

Geçtiğimiz aylarda yapılan Mersin Su ve kanalizasyon İdaresi (MESKİ) Genel Kurulu’nda, kurumun 2026 yılı bütçesi 13 milyar 840 milyon TL olarak kabul edildi. Gelirlerinin 12 milyar 114 milyon 830 bin TL olması öngörülürken, 1 milyar 725 milyon 170 bin TL’lik bütçe çağının borçlanma ile karşılanması planlanıyor.

BÜTÇEDE ASLAN PAYI SERMAYE GİDERLERİNİN

Bütçede; personel giderleri için 592 milyon 536 bin TL, sosyal güvenlik kurumlarına devlet prim giderleri için 88 milyon 502 bin TL, mal ve hizmet alım giderleri için 7 milyar 48 milyon 716 bin 700 TL, faiz giderleri için 389 milyon 509 bin 420 TL, cari transferler için 16 milyon 200 bin TL, sermaye giderleri için 2 milyar 276 milyon 735 bin 880 TL, sermaye transferleri için 300 milyon TL, yedek ödenekler için ise 613 milyon TL ayrıldığı görüldü.

Bütçe içi toplamı 11 milyar 325 milyon 200 bin TL olurken, 2 milyar 514 milyon 800 bin Tl sermaye giderleri ile bütçe genel toplamı 13 bin TL olarak kabul edildi.

MESKİ NEREYE NE HİZMET VERİYOR?

Kurumun hazırladığı performans raporuna göre MESKİ Genel Müdürlüğü, SCADA Merkezi ile 536 adet içme suyu deposu, 141 adet depo-terfi ve terfi istasyonu, 52 adet kuyu, 62 adet DMA, 892 adet ölçüm notası (debi, basınç), yazılımları olmak üzere toplam 1683 tesis, 7 gün 24 saat sürekli olarak izliyor.

Şehirde 13 adet konvansiyonel atık su arıtma tesisi ve 16 adet paket atıksu arıtma tesisi olmak üzere toplamda 29 adet atıksu arıtma tesisi mevcutken, bunlar da 7 gün 24 saat çalışıyor ve atık sular tam arıtılarak alıcı ortama deşarj ediliyor.

MESKİ’DE 2 BİN 724 KİŞİ ÇALIŞIYOR

MESKİ’de 282’isi memur, 90’ı kadrolu işçi, 3’ü geçici işçi, 17i sözleşmeli personel ve 2 bin 348’ü de Personel AŞ çalışanı olmak üzere toplam 2 bin 724 kişi istihdam ediliyor. Çalışanların 306’sı kadın olurken, erkeklerin sayısı 2 bin 42 kişi.

MESKİ 243 KİRALIK ARAÇ KULLANIYOR

Otomobil, otobüs, kamyon, minibüs ve motosikletlerden oluşan toplam 310 adet araca sahip MESKİ, ayrıca 220 adet iş makinesi ve 45 adet de vidanjöre sahip. Öte yandan MESKİ 243 adet de kiralık araç kullanıyor. 

MESKİ 2026 yılında 20 adet Pick-up (Kamyonet, sürücü) dahil 3 veya 6 kişilik ve 9 adet de kamyon almayı planlıyor.

YATIRIMLAR KREDİLERLE İLERLİYOR

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, MESKİ bütçesi ile ilgili genel kurula yaptığı sunumda, yıl sonu itibarıyla gelir ve gider bütçesinde yüzde 86’lık bir gerçekleştirme oranı beklediklerini söyleyerek, 2025’de toplam gelir bütçelerinin 9 milyar 850 milyonken; 2026’da öngördükleri gelirlerin toplamının ise 12 milyar 114 milyon 830 bin TL olduğunu belirtti. Seçer, bu durumun da yüzde 23’lük bir artışa tekabül ettiğini dile getirdi.

Personel giderlerinin toplam bütçenin yüzde 27’sini oluşturduğunu, yatırım ve asfalt bakım-onarım dahil sermaye giderlerinin ise yüzde 45 paya sahip olduğunu ifade eden Seçer, bu iki kalemin toplam bütçenin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturduğunu belirtti.

Yatırımlarda finansman kullanacaklarını da belirten Seçer, gelir ve finans toplamının ise 13 milyar 840 milyon TL gibi bir bütçe denkliği ortaya çıkardığını belirtti. 2019 yılı Nisan Ayı’ndan 2025 yılı Aralık Ayı’na kadar yatırım projelerini planladıklarını ve toplam 238 projeyi projeksiyonlarına aldıklarını ifade eden Seçer, bunların 186’sını tamamladıklarını ve devam eden 19, planlama aşamasında ise 33 projeleri olduğunu dile getirdi.

Yatırım programına alınan projelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Seçer, bunların toplam 84 milyon Euro’ya yani yaklaşık 4 milyar 100 milyon TL’ye denk geldiğini belirtti.

“BÜYÜKŞEHİR SAYESİNDE İTİBARLI MESKİ; HİBE, KREDİ TEMİN EDEBİLİYOR”

Öte yandan Seçer’in, “Uygun maliyetli krediler hibelerle yatırımlarınızı yapmanızsanız, kurumun bu kredibilitesi olmazsa kente altyapı yapamazsınız. Ama MESKİ, hem Türkiye’de hem de uluslar arası finans kurumları nezdinde Büyükşehir Belediyesi’nin de kefaleti ile son derece itibarlı bir kurumdur. Doğal olarak bu sayede kredi temin edebiliyor. Standartlara uyduğumuz için izinler bize veriliyor, sıkıntı yaşamıyoruz” ifadeleri dikkat çekti.

MESKİ BORCU 101 MİLYON 179 BİN EURO

Seçer ayrıca, 2019’da Euro bazında toplam 119 milyon 294 bin Euro olan MESKİ borcunun azalarak bu yıl 101 milyon 179 bin Euro’ya, 4 milyar 937 milyon TL’ye düştüğünü söyledi. Borcun doğal olduğunu ancak önemli olanın makul, ödenebilir ve doğru planlanmış borçlanma olduğunu vurgulayan Seçer, yatırımlar için gerekli borçlanmayı yaptıklarını ancak mali disiplinle hareket ettiklerini belirterek, “Biz tabii ki ayağımızı yorganımıza göre uzatıyoruz, ona göre borçlanmalarımızı gerçekleştiriyoruz” ifadelerine yer verdi.

İÇMESUYU SORUNU PAMUKLUK İSHALE HATTINI BEKLİYOR

Muhalefetten ise su kesintileri sonrası eleştiri oklarının hedefi haline gelen MESKİ’nin dev bütçesinin verimli kullanımına yönelik eleştiriler geldi.

AKP Grup Başkanvekili Muhammed Emin Tunçaz, performans değerlendirmesine ilişkin yaptığı açıklamada, memleketin yaz aylarında içme suyuna ilişkin sıkıntı çektiğini ancak Pamukluk İshale Hattının tamamlanmasından sora bu konuların düzene gireceğini kaydetti.

“YATIRIM YILI DİYORSUNUZ, YATIRIM ORANINI AZALTMIŞSINIZ”

Kentte; kanalizasyon, arıtma ve atık suyun toplanmasına ilişkin sorun yaşandığını ifade eden Tunçaz, “Tarihin en büyük yatırım hamlesi şeklinde sunduğunuz yatırımların da çoğunun da bu yönde olduğunu gördük. Ancak 2025’e göre bütçeyi incelediğimizde kanalizasyon tesisi yapım giderlerinin yüzde 29 oranında azaldığı gibi bir değer bütçede sunuldu bize. Yatırım giderleri yüzde 45’e tekabül ediyor iyi bir değer ancak yine sunumuzda hibe ve kredi temininde her hangi bir zorluk yaşanmadığı hükümetimizin kurumlarının buna destek olduğu şeklindeki beyanlarınıza istinaden acaba daha çok hibe ile Mersin’in atıksu, kanalizasyon ve arıtma problemlerini kökten çözmeye yönelik bir projeksiyon ile bizim karşımıza gelmeniz mümkün olmaz mıydı? Para temini söz konusu olduğunda bir sıkıntı yok, hükümetimiz bu konuyu destekliyor. Gerekli planlamalar yapılmış ve bugüne kadar ki en büyük yatırım hamlesini yaptığınızı söylüyorsunuz. Hem kendi bölgem Toroslar başta olmak üzere yakın mahallerde olacak iş değil ama hala kanalizasyonsuz, arıtmasız yerlerde yaşayabiliyoruz.

Ayrıca geçtiğimiz yıl gerek ani yağışlarda atık suyun toplanmasına yönelik şehirde sorunlar oluştu. Çok yakın zamanda Tarsus’ta da bu durum yaşandı, kanalizasyonların yüzeye çıkan suları ile oluşan kirlilikler burada mecliste gündem edildi. Kökünden çözülmesi gereken temel sorunumuz bu gibi. Buna ilişkin yatırım giderleri içerisinde yatırımların azaltılması değil de arttırılması şeklinde bir sunumun olması memleket için millet için daha isabetli olurdu” diye konuştu.